Yeni yıl itibarıyla emekli aylıklarında yapılan artışların ardından, yaklaşık 17 milyon emekli için banka promosyonları yeniden gündemin üst sıralarına çıktı. Hâlihazırda bankalar, emeklileri kendi bünyelerine çekebilmek için 3 yıllık taahhüt karşılığında 12 bin ila 15 bin lira arasında değişen nakit promosyonlar sunuyor.
Ancak emekli cephesinde bu rakamların mevcut ekonomik koşullar karşısında yetersiz kaldığı görüşü öne çıkıyor.
“Rakamın üç yıllık olduğu unutulmamalı”
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Türkiye Emekliler Derneği Genel Başkanı Kazım Ergün, banka promosyonunun emekliler için önemli bir kazanım olduğunu hatırlattı.
Ergün, emeklilerin de çalışanlar gibi promosyon hakkına kavuşması için uzun yıllar mücadele ettiklerini ve bu hakkın 2015 yılından itibaren uygulanmaya başladığını anımsattı.
Promosyon tutarlarının belirlenmesinde ciddi bir dengesizlik olduğuna dikkat çeken Ergün, özellikle kamu bankalarının tutumuna işaret etti:
“Şube ağı yaygın olan kamu bankalarının promosyon konusunda daha cimri davrandığını görüyoruz.
Kamu bankalarının düşük rakamları, özel bankaların da tekliflerini aşağı çekiyor.”
Ergün, promosyon rakamları konuşulurken çok kritik bir noktanın göz ardı edildiğini vurguladı:
“Promosyonun üç yıllık olduğu unutulmamalı. Bu üç yılda emekli aylıkları altı kez artıyor ve emekliler altı kez bayram ikramiyesi alıyor. Bu tablo mutlaka hesaba katılmalı.”
“Promosyon görüşmelerinde masada olmak istiyoruz”
Promosyon sürecinin bugün bireysel pazarlık modeline dönüştüğünü belirten Ergün, bunun özellikle ileri yaştaki ve ekonomik olarak kırılgan durumdaki emekliler için ciddi sorun yarattığını söyledi.
Ergün’e göre mevcut sistemde milyonlarca emekli, bankalarla tek tek görüşmek zorunda kalıyor:
“Emekliler, maaş promosyonu için bireysel olarak bankalarla pazarlık yapmak zorunda bırakılıyor.
Bu durum mağduriyet doğuruyor.”
Bu nedenle promosyon görüşmelerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tüm bankalarla şeffaf ve rekabetçi bir şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade eden Ergün, emekli temsilcilerinin de sürece dâhil edilmesini istedi:
“TÜED olarak promosyon görüşmelerinde masada olmak istiyoruz.”
Emekliler KDK’ye başvurdu
Kazım Ergün, çok sayıda emeklinin banka promosyonlarıyla ilgili olarak Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurduğunu da açıkladı.
Başvuruların temel talebinin, promosyon sürecinin bireysel pazarlığa bırakılmaması olduğunu belirten Ergün, şu ifadeleri kullandı:
“Üyelerimiz, mevcut uygulamanın hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını düşünüyor.
KDK’den beklenti, SGK’nin emekliler adına bankalarla kurumsal promosyon anlaşmaları yapabilmesine imkân sağlayacak idari ve hukuki düzenlemeler için tavsiye kararı verilmesi.”
Ergün, banka promosyonunun emekliler açısından tali bir gelir kalemi olmadığını da vurgulayarak, bu hakkın tamamen bankaların inisiyatifine bırakılmasının doğru olmadığını söyledi.
Mercek TV yorumu
Emekli maaşlarındaki artış sonrası oluşan beklenti, doğal olarak banka promosyonlarına yöneldi. Ancak mevcut sistemde emekli, kurumsal bir pazarlık gücünden yoksun biçimde bankaların teklifine mahkûm kalıyor.
Özellikle kamu bankalarının düşük promosyon politikası, piyasanın genel dengesini aşağı çekiyor.
TÜED’in talep ettiği gibi, SGK merkezli ve emeklilerin temsil edildiği toplu bir promosyon modeli hayata geçirilmedikçe, milyonlarca emekli için bu süreç bireysel ve eşitsiz bir pazarlık olarak kalmaya devam edecek.
Önümüzdeki dönemde KDK’den çıkabilecek olası bir tavsiye kararı, banka promosyon sisteminde yapısal bir değişimin önünü açabilecek en kritik adım olarak görülüyor.
